Co to jest słuchanie empatyczne? Czy słuchanie z troską o rozmówcę pomaga budować dobre relacje w szkole?

Małgorzata Meszczyńska
Małgorzata Meszczyńska
Na czym polega empatyczne słuchanie? W jaki sposób pomaga budować relacje?
Na czym polega empatyczne słuchanie? W jaki sposób pomaga budować relacje? fizkes / gettyimages
W jaki sposób słuchać, aby dziecko chciało się z nami dzielić swoimi przemyśleniami? Czy uczeń, który zwraca się do nauczyciela, zawsze oczekuje konkretnych rad? Czym jest słuchanie empatyczne i w czym może pomóc uczniowi w szkole i dziecku w domu? Jak skupić się na rozmówcy i jego potrzebach? Sprawdź, jak słuchanie empatyczne zmienia relacje.

Spis treści

Co to jest słuchanie empatyczne? Jak słuchać, żeby dziecko chciało z nami rozmawiać?

Znacie to uczucie? Rozmówca zapewnia, że nas słucha, ale jednocześnie szuka czegoś w szufladzie, przegląda notatki lub telefon. Pytany – potrafi powtórzyć nasze ostatnie słowa i wygląda na to, że rzeczywiście nadążą za naszym wywodem. A jednak mamy wrażenie, że nie poświęca nam wystarczającej uwagi. Czujemy się zbywani, może nawet lekceważeni. A może jesteśmy intruzami i wymagamy zbyt wiele?

- Coraz bardziej skłaniam się do opinii, że umiejętność słuchania jest jedną z najważniejszych w relacjach pomiędzy ludźmi – mówi Danuta Sterna, nauczycielka i wykładowczyni, ekspertka od oceniania kształtującego.

Nie chodzi o słuchanie „jednym uchem”, słuchanie „przy okazji” i automatyczne potakiwanie rozmówcy. Zupełnym przeciwieństwem nieuważnego słuchania jest właśnie słuchanie empatyczne. Na czym ono polega?

- Polega na skupieniu się na rozmówcy, nieocenianiu tego, co przedstawia, odłożeniu swoich spraw i doświadczeń na bok, powstrzymanie się od udzielania rad - choćbyśmy mieli zbawienne rady - i utrzymywanie stałego kontaktu wzrokowego. Krótko mówiąc, jest to słuchanie z troską o rozmówcę – podkreśla Danuta Sterna.

Nie musisz udzielać rad. Czasami wystarczy tylko wysłuchać

Ludzie, zarówno dorośli, jak i dzieci, najbardziej potrzebują wysłuchania i zrozumienia. Bardzo ważne, aby pamiętać o tym zarówno w domu – w kontakcie z własnymi dziećmi, jak i w szkole – w rozmowie z uczniami.

- Kiedyś myślałam, że najlepsze jest udzielenie dobrej rady. Teraz wiem, że czyjaś rada rzadko jest do przyjęcia. Można to łatwo sprawdzić, udzielając rady, a wtedy usłyszy się od rozmówcy: „No tak, ale…”. To oznacza, że nasza rada może byłaby dobra dla nas, ale nie dla naszego rozmówcy. Mówiący potrzebuje opowiedzieć o swoim postrzeganiu rzeczywistości, potrzebuje życzliwego słuchacza. Dzięki mówieniu sam siebie zaczyna słyszeć i często samodzielnie znajduje rozwiązanie swojego problemu – podkreśla Danuta Sterna i dodaje, że jeżeli nawet nasz rozmówca sam rozwiązania nie znajdzie, poczuje ulgę, że mógł z kimś podzielić się problemem.

Rozmowa, w której można podzielić się swoimi zmartwieniami, to jak twierdzą psychologowie szansa oswojenia lęków, zdystansowanie się do problemu. Obawy wypowiedziane na głos często zmieniają proporcje. Tam, gdzie opiekun: rodzic lub nauczyciel może zareagować i udzielić pomocy, powinien to uczynić. Warto jednak mieć świadomość, że już sama możliwość rozmowy i znalezienie zrozumienia, ułatwia dziecku zmierzenie się z problemem.

W czym pomaga słuchanie empatyczne? Jak budować relacje?

Słuchanie empatyczne jest znakomitym narzędziem budowania relacji. Jeśli możemy opowiedzieć swoją historię osobie, która uważnie i troską nas wysłucha – czujemy ulgę. Zarówno osoba słuchająca, jak i ta, która dzieli się swoimi doświadczeniami, obawami czy przeżyciami, stają się sobie bliższe. To ważne, jeśli mówimy o budowaniu relacji, zaufaniu, otwartości i dobrej komunikacji.

- Aby kogoś zrozumieć, warto przede wszystkim słuchać. Jeśli będziemy przerywać, to stracimy więź. Nie oznacza to, że zawsze musimy milczeć, możemy zadawać pytania, które lepiej pozwolą zrozumieć mówiącego i zachęcą go do kontynuowania mówienia. Można pytać osobę o jej odczucia. Czasami pomaga zapytanie o to, co nasz rozmówca doradziłby innej osobie w takiej sytuacji. Łatwiej jest bowiem doradzać komuś, niż samemu dostrzec rozwiązanie – tłumaczy Danuta Sterna.

Poza skupieniem uwagi na rozmówcy, odłożeniem innych zajęć na czas rozmowy, ważne są również mimika i kontakt wzrokowy. W ten sposób dziecko w domu czy uczeń w szkole czuje, że jesteśmy zainteresowani nim oraz tym, co ma nam do przekazania.

- Przesłanie empatycznego słuchania to: „Jestem z tobą, troszczę się, ale najlepszym specjalistą od siebie jesteś ty sam” – podkreśla ekspertka.

Teoria samostanowienia mówi o trzech potrzebach człowieka: autonomii, kompetencji i przynależności. Właśnie empatyczne słuchanie może pomóc te potrzeby wypełniać:

  • Autonomia – osoba mówi, co chce, dzieli się tym, co chce, do niczego nie jest zmuszana.
  • Kompetencje – uznajemy, że osoba jest największym ekspertem od siebie samego, nie radzimy jej, gdyż wierzymy, że ona sama sobie poradzi.
  • Przynależność – tworzymy małą oddaną sobie grupę, przynależymy do unikalnej relacji.

źródło: Moja oś świata (ceo.org.pl)

od 16 lat
Wideo

Dziś 81. rocznica Ludobójstwa na Wołyniu

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji