Dyskalkulia – matematyczna dysleksja. Czym się objawia? Czy dziecko z dyskalkulią poradzi sobie w szkole? Wyjaśniamy

Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Zaburzenia umiejętności szkolnych to m.in. dyskalkulia, czyli problemy z liczeniem.
Zaburzenia umiejętności szkolnych to m.in. dyskalkulia, czyli problemy z liczeniem. 123rf.com
Dyskalkulia najbardziej utrudnia naukę w szkole. Jednak osoby z dyskalkulią zmagają się z jej objawami także w życiu prywatnym. Wyzwaniem jest nie tylko wykonywanie prostych obliczeń, ale także odczytywanie liczb. Brak zrozumienia zaburzenia i stawianie niemożliwych oczekiwań wobec ucznia powodują w dzieciach frustrację. Jak rozpoznać dyskalkulię? Gdzie udać się po pomoc? Czy można ją wyleczyć?

Spis treści

Co to jest dyskalkulia?

Chociaż istnieje znacznie mniej badań na temat częstości występowania dyskalkulii, w porównaniu z innymi zaburzeniami uczenia się, takimi jak dysleksja, jest ona prawnie uznana za specyficzną trudność w uczeniu się, a szkoły są zobowiązane do dostosowania nauczania do potrzeb tych dzieci.

O dyskalkulii mówimy wtedy, gdy dana osoba ma problemy z umiejętnościami arytmetycznymi i liczeniem. Młodsze dzieci mogą nie mieć trudności z rozpoznawaniem kształtów, wyobraźnią przestrzenną, a także ze zrozumieniem systemu liczbowego.

Dlatego nauka matematyki dla dzieci z dyskalkulią jest ogromnym wyzwaniem. Jednak nauczyciele i rodzice mogą pomóc uczniom w nauce. Opanowanie tabliczki mnożenia, podstawowych zasad, którymi rządzi się matematyka, jak np. umiejętności określania czasu, czy wypisywania danych z zadań tekstowych, umożliwia uczniom lepiej radzić sobie z kolejnymi tematami w starszych klasach.

Co sprawia uczniom z dyskalkulią trudności? Proste działania, takie jak dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie czy układanie powtarzalnych sekwencji, analiza danych. Frustracja, która pojawia się u uczniów, może powodować blokady przed próbami radzenia sobie z matematyką. Duży stres na sam widok skomplikowanego działania czy dyskomfort przed kolejną lekcją matematyki.

Objawy dyskalkulii

Na różnym etapie rozwoju objawy mogą się zmieniać i tak, dla dzieci w wieku przedszkolnym i młodszych:

  • trudności z rozpoznawaniem wzorców jak np. układanie przedmiotów w powtarzalnym schemacie lub od najmniejszego do największego,
  • mylenie kształtów,
  • trudności w pokazywaniu np. swojego wieku na palcach,
  • problemy w przyporządkowaniu liczby do ilości przedmiotów (np. 3 piłki = cyfra 3).

W szkole podstawowej:

  • liczenie na palcach nawet drugim etapie edukacji (w klasach 4-8),
  • mylenie symboli matematycznych,
  • problemy z prawidłowym zapisywaniem dat,
  • unikanie aktywności związanych z liczeniem (np. zabaw i gier matematycznych, sędziowania na zajęciach wychowania fizycznego).

W starszych klasach szkoły podstawowej oraz w szkole ponadpodstawowej:

  • trudności z matematyką przestrzenną,
  • brak rozumienia diagramów, wykresów,
  • sztywne trzymanie się jednego sposobu rozwiązania, nawet jeśli inne są prostsze np. obliczanie obwodu prostokąta lub równoramiennego trapezu poprzez dodawanie wszystkich boków zamiast mnożenie boków o tej samej długości,
  • trudności w liczeniu pieniędzy (zamiana walut, obliczenie reszty),
  • trudności w liczeniu od tyłu,
  • świadomość swoich problemów i wycofywanie się społeczne.

Dyskalkulia może mieć różne nasilenie i u każdego ucznia objawiać się inaczej. Niektórzy mogą mieć problemy tylko z zapisywaniem znaków i symboli matematycznych, inni z czytaniem działań matematycznych, liczeniem w pamięci, a jeszcze inni będą zmagać się z głęboką dyskalkulią w każdym obszarze.

Diagnoza dyskalkulii. Jak może pomóc dziecku?

W klasyfikacji chorób ICD-10 dyskalkulią zalicza się do mieszanych zaburzeń umiejętności szkolnych. Opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej ułatwia uczniom realizowanie szkolnych obowiązków. Po diagnozie uczeń ma prawo do
wydłużonego czasu pracy na sprawdzaniach i egzaminach, korzystania na lekcjach z kalkulatora.

W przypadku egzaminów mogą starać się o pisanie w oddzielnej sali oraz zaznaczanie odpowiedzi bezpośrednio przy zadaniach w arkuszu, a nie na karcie odpowiedzi.

Opinia z poradni pedagogiczno-psychologicznej obliguje szkołę do dostosowania wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia, u którego stwierdzono zaburzenia i odchylenia rozwojowe lub specyficzne trudności w uczeniu się.

Jak wygląda diagnoza dyskalkulii krok po kroku?

W pierwszej kolejności należy umówić się do poradni psychologiczno-pedagogicznej. Warto poprosić wychowawcę o opinię o dziecku na potrzeby diagnozy.

Proces diagnozowania dyskalkulii jest kilkuetapowy. Dziecko przechodzi ustandaryzowane testy oraz badania psychologiczne i pedagogiczne. Przeprowadzony jest także szczegółowy wywiad rozwojowy z rodzicami, który obejmuje:

  • wczesny rozwój dziecka,
  • stan zdrowia dziecka,
  • przebieg nauki szkolnej,
  • zdolności, zainteresowania dziecka.

Czasami o konsultację proszony jest także logopeda.

Zespół diagnozujący musi mieć pewność, że problemy arytmetyczne dziecka nie wynikają z jego obniżonego rozwoju intelektualnego, innych – być może niezdiagnozowanych zaburzeń, jak np. ADHD lub spektrum autyzmu.

Kiedy dziecko jest małe, a także w młodszych klasach szkoły podstawowej, mówi się o nieharmonijnym rozwój kompetencji matematycznych oraz ryzyku dyskalkulii. Diagnozę ostateczną zazwyczaj można postawić dopiero w wieku około 13-14 lat (klasa 7 i 8 szkoły podstawowej).

Czy dyskalkulię można przezwyciężyć?

Dyskalkulii, podobnie jak dysleksji, nie da się w stu procenach wyleczyć. Jednak dzięki jej rozpoznaniu i diagnozie, można nie tylko ułatwić życie szkolne, ale także podjąć odpowiednie działania łagodzące objawy. Tym samym minimalizować związany z matematyką stres, dyskomfort związany z liczbami i wykluczenie społeczne, które uczniowie z głęboką dyskalkulią często sami praktykują.

Terapia polega przede wszystkim na opanowaniu zasad pamięciowych, które ułatwiają podstawowe obliczenia, uczestnictwie w zajęciach korekcyjno-wyrównawczych i nieustannym ćwiczeniu swoich zdolności arytmetycznych. Nieoceniona jest komunikacja rodzica ze szkołą oraz wsparcie emocjonalne ucznia.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Niezdana matura to nie koniec świata. Sprawdź kiedy poprawka

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji