Dziecko z afazją. Jak wcześnie widać objawy? Czy uczeń z afazją dostanie orzeczenie o kształceniu specjalnym i poradzi sobie w szkole?

OPRAC.:
Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Afazja a edukacja. Dzieci z afazją mają ogromne wyzwanie. Niezbędne będzie dla nich orzeczenie o kształceniu specjalnym.
Afazja a edukacja. Dzieci z afazją mają ogromne wyzwanie. Niezbędne będzie dla nich orzeczenie o kształceniu specjalnym. 123rf.com
Jest kilka rodzajów afazji, dlatego często jeden chory może mieć wyższy poziom komunikacji niż drugi. Afazja w szkole sprawia największe problemy w trakcie zajęć i nauki, ale także w obszarze społeczny. Dzieci ze zdiagnozowana afazją powinny mieć orzeczenie o kształceniu specjalnym, co sprawi, że szkoła dostosuje wymagania i proces edukacyjny do potrzeb i możliwości ucznia. Afazja nie wyklucza możliwości uczęszczania dziecka do zwykłej szkoły, jest to jednak zależne od poziomu choroby. Zapytaliśmy eksperta o to, jakie są objawy afazji i jak pomóc dziecku z afazją w szkole.

Spis treści

Czym jest afazja?

Psycholog kliniczny, Jakub Gliwa, wyjaśnia, że afazja to brak możliwości prawidłowego wysławiania się i rozumienia innych, przy zachowaniu w pełni sprawnych zmysłów (wzroku, słuchu, aparatu mowy). Ekspert dodaje, że brak rozumienia czy wypowiadania się często dotyczy zarówno mowy, jak i jak pisemnego „wysławiania się”.

Według definicji afazja jest organicznym uszkodzeniem mózgu, które może obejmować cały organ lub te części, które powodują zaburzenia mowy i języka, ale nie wynikają z zaburzeń słuchu, zaburzeń ze spektrum autyzmu, niepełnosprawności intelektualnej.

Jakie są rodzaje afazji?

W ramach Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Zaburzeń Psychicznych wyróżnia się kilka rodzajów afazji. Występować mogą:

  • afazja całkowita – zupełny brak rozumienia mowy i prób wysławiania się;
  • afazja żargonowa – mowa występuje, ale jest niemal niezrozumiała, przypomina zupełnie losowe połączenia dźwięków, (np. bip - pie);
  • afazja pragmatyczna – mowa zawiera neologizmy, niektóre słowa są zrozumiałe, jednak często ich użycie nie pasuje do kontekstu, (np. ładny błączek – przy wskazaniu na psa);
  • afazja semantyczna – w mowie używane są słowa, które do siebie nie pasują pod względem treściowym (np. pies podwodny – wskazując na psa pluskającego się w kałuży);
  • afazja syntaktyczna – porozumiewanie się tylko za pomocą rzeczowników i czasowników (np. tata, spać).

Innym podział, częściej stosowanym w diagnozie osób dorosłych:

  • afazja ruchowa – zachowanie rozumienia mowy bez możliwości wypowiedzenia się;
  • afazja czuciowa – brak rozumienia mowy, przy zachowaniu zdolności wysławiania się;
  • afazja mieszana – brak rozumienia mowy i wysławiania się.

Kiedy najwcześniej można rozpoznać i zdiagnozować afazję u dziecka?

Pierwsze zaburzenia diagnozuje się do 1. roku życia, czyli na bardzo wczesnym etapie rozwojowym. Mówi się wtedy o afazji rozwojowej, czyli wynikającej z uszkodzeń mózgu dziecka w okresie płodowym, w czasie porodu lub do ukończenia 12. miesiąca.

Po tym okresie diagnozuje się tzw. afazję nabytą. W przypadku dzieci rozpoznanie afazji najczęściej następuje między 6-9 miesiącem a 7. rokiem życia, czyli najpóźniej na etapie edukacji przedszkolnej i pierwszej klasy szkoły podstawowej.

Objawy afazji u dzieci

W przypadku afazji rozwojowej możemy mówić o:

  • zupełnym braku wykształcenia się mowy,
  • znaczących opóźnieniach w rozwoju mowy,
  • występowaniu zaburzeń ekspresji i percepcji mowy.

– Dziecko nie powtarza słów, nie ma „własnego słownika”, nie nazywa przedmiotów i osób. Starsze dzieci nie są w stanie wyrazić swoich myśli słowami, a ich mowa jest bardzo „lakoniczna”, niepłynna – opisuje psycholog

Dzieci z afazją nie stosują także zasad gramatycznych, a w ich wypowiedziach pojawiają się liczne błędy. Mogą też:

  • zapominać słowa, których się już nauczyły;
  • tworzyć neologizmy;
  • mieć trudności w koncentracji nad zadaniami;
  • mieć ograniczone możliwości czytania i pisania.

– W przypadku afazji nabytej dziecko nagle przestaje mówić lub jego mowa nie rozwija się dalej, reszta objawów zależy od rozległości uszkodzeń, ale zasadniczo pokrywa się z tymi wynikającymi z afazji rozwojowej – dodaje ekspert.

Dysleksja i afazja to nie to samo

Dysleksja jest pewnego rodzaju zaburzeniem utrudniającym, ale nie umożliwiającym uczenie się czytania, pisania, liczenia itd. W jej podłożu wskazuje się patologie ośrodkowego układu nerwowego, ale nie mechaniczne/organiczne uszkodzenia mózgu.

– Afazja jest zaburzeniem mowy wynikającym z uszkodzenia mózgu. Człowiek fizycznie nie jest w stanie poprawnie czytać, pisać, mówić. Najczęściej jest wynikową urazów głowy, udarów, guzów mózgu – wyjaśnia psycholog Jakub Gliwa

Czy dziecko z afazją może chodzić do szkoły?

Dziecko z afazją ma prawo i obowiązek edukacji tak jak wszystkie inne dzieci w Polsce (od 7. do 18. roku życia). Często ze względu na postać zaburzenia i brak możliwości dostatecznego skupienia w klasie istnieje konieczność nauczania indywidualnego, w klasach integracyjnych, terapeutycznych lub szkołach specjalnych.

Jednak dla każdego dziecka wymagania edukacyjne i wybór szkoły powinien być dopasowany indywidualnie. Na pewno dzieci z afazją powinny mieć orzeczenie o kształceniu specjalnym, o które można się ubiegać w poradni pedagogiczno-psychologicznej.

Dostosowanie wymagań kształcenia dla ucznia z afazją

Rodzice powinni dostarczyć do szkoły orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Jest to dokument, opracowany przez zespół specjalistów po poznaniu dziecka i przeprowadzeniu badań logopedycznych, psychologicznych, pedagogicznych.

Orzeczenie o kształceniu specjalnym dziecka zawiera m.in. przyczynę wystawienia orzeczenia oraz szereg zaleceń, wskazówek i wymagań dla nauczycieli.

– Sposób prowadzenia zajęć z dziećmi dotkniętymi afazją jest zindywidualizowany i zależy od postaci afazji, jej rozległości i możliwości terapii zaburzenia. Zadaniem nauczycieli jest takie dostosowanie treści kształcenia, organizacji zadań i sposobów nauki, by dziecko mogło rozwijać się w optymalny sposób – podkreśla ekspert

Co powinien zrobić rodzic podejrzewający afazję u dziecka?

Pierwsze kroki tak jak w przypadku każdej wątpliwości należy skierować do lekarza pediatry lub lekarza rodzinnego. Dziecko z podejrzeniem afazji prawdopodobnie będzie musiało przejść także badania neurologiczne. Warto poszukać porady również u psychologa i neurologopedy. Szczególnie Ci ostatni specjaliści zajmują się terapią afazji.

Dziecko ze zdiagnozowana afazją może stanąć na komisji orzekającej o niepełnosprawności, a w wieku szkolnym otrzymać wspomniane orzeczenie o kształceniu specjalnym. Jak zauważa psycholog afazja często towarzyszy różnym zaburzeniom np. spektrum autyzmu.

Jeszcze na wczesnym etapie rozwoju rodzic może strać się o wsparcie w poradni pedagogiczno-psychologicznej. Afazji nie da się wyleczyć, ale stosując odpowiednią terapię i przy właściwym wsparciu, można ułatwić dziecku rozwój oraz edukację.

Informacji o afazji udzielił Jakub Gliwa. Psycholog kliniczny i rodzinny z poradni psychologicznej mojra.pl, pracujący z dziećmi i z młodzieżą. Specjalizujący się w doradztwie indywidualnym dla młodzieży i rodzin, w przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej, domowej oraz uzależnieniom.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Zastrzeż PESEL - Pismak przeciwko oszustom

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji