„Nie ma kaleki – jest człowiek”. Maria Grzegorzewska patronką 2022 roku. Oto historia twórczyni pedagogiki specjalnej w Polsce

Magdalena Konczal
Magdalena Konczal
2022 ustanowiono Rokiem Marii Grzegorzewskiej. To działaczka społeczna i wybitna pedagog. Znacie jej historię?
2022 ustanowiono Rokiem Marii Grzegorzewskiej. To działaczka społeczna i wybitna pedagog. Znacie jej historię? licencja CC BY-SA 4.0 Maria Grzegorzewska popiersie
Udostępnij:
Działaczka społeczna i wybitna pedagog. Parafrazując słowa Korczaka, podkreślała: „Nie ma kaleki – jest człowiek”. Dzieci kochała ponad wszystko – zwłaszcza te, które wymagały szczególnej opieki. Wiele razy mówiła o odpowiedzialności zawodu nauczyciela, podkreślając, że najważniejszym elementem wykonywania tej pracy jest życzliwy i pełen dobroci stosunek pedagoga do dziecka. Ustanowiono, że 2022 będzie Rokiem Marii Grzegorzewskiej – twórczyni pedagogiki specjalnej w Polsce. Kim tak naprawdę była ta niezwykła kobieta?

Dzieciństwo i młodość Marii Grzegorzewskiej

Przyszła na świat w 1887 roku we wsi Wołucza, niedaleko Rawy Mazowieckiej. Chodziła do warszawskiej pensji dla dziewcząt. Później pracowała jako nauczycielka na Litwie, by wreszcie rozpocząć studia przyrodnicze na Uniwersytecie Jagiellońskim. Nie miała łatwego życia. Chcąc utrzymać się na studiach, podejmowała dodatkowe prace. Jednego dnia zaklejała koperty, drugiego – udzielała korepetycji.

Właśnie w okresie studiów dotknęła ją osobista tragedia, która wpłynęła na resztę życia Marii. Na gruźlicę zachorował jej narzeczony i wkrótce po tym zmarł. Maria Grzegorzewska nie związała się później już z nikim więcej. Całe swoje życie poświęciła nauce i byciu blisko tych, którzy najbardziej potrzebowali jej pomocy – dzieci z niepełnosprawnościami.

Maria Grzegorzewska – studia i punkt zwrotny

Maria Grzegorzewska bardzo przeżyła śmierć narzeczonego. Wydarzenie to odcisnęło piętno także na jej zdrowiu. Musiała przerwać studia, by zacząć leczyć depresję i chorobę płuc. W tym czasie poznała też Józefę Joteyko – znaną psycholożkę. To właśnie dzięki tej znajomości Maria Grzegorzewska rozpoczęła studia w Brukseli. Po wybuchu I wojny światowej, nie mogąc wrócić do stolicy Belgii, przeniosła się do Londynu, a później do Paryża. Zakończyła studia z tytułem doktora filozofii.

Któregoś dnia Maria odwiedziła w szpitalu dzieci z niepełnosprawnościami. Było to dla niej tak silne przeżycie, że postanowiła zmienić zakres swoich zainteresowań naukowych i zawodowych, by w pełni zająć się tymi, którzy potrzebują najwięcej troski i uwagi. To był punkt zwrotny. Od tego momentu Maria Grzegorzewska zacznie konsekwentnie wcielać w życie postulat: „Nie ma kaleki – jest człowiek”, jednocześnie realizując wypowiedziane przez siebie zdanie: „piękne słowa, tylko szkodę przynoszą, jeśli nie są poparte czynem, choćby próbą działania”. A więc pisała i działała. I to bardzo intensywnie.

Praca na rzecz dziecka z niepełnosprawnościami

Została nauczycielką w szkołach specjalnych. Niezwykle ważne stało się dla niej niesienie pomocy tym, którzy najbardziej jej potrzebowali. W międzywojniu powołała do życia seminaria, na których kształciła nauczycieli w zakresie szkolnictwa specjalnego. Wkrótce seminaria te przekształciły się w Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej, a więc dzisiejszą warszawską Akademię Pedagogiki Specjalnej.

To właśnie w tym okresie Maria Grzegorzewska stworzyła podwaliny pedagogiki specjalnej. Uważała, że teorię powinno się łączyć z praktyką. Wielokrotnie podkreślała, jak wielką rolę, nie tylko w procesie nauczania, ale także w życiu wychowanka odgrywa dobry nauczyciel. Mówiła, że „im lepszy będzie nauczyciel, tym lepszy będzie świat i życie każdego człowieka". Podkreślała, że nauczycielem może być jedynie człowiek etyczny, taki, który w swoim życiu kieruje się miłością i żyje zgodnie z zasadą „dobro rodzi dobro”.

Oprócz działalności dydaktycznej i naukowej Grzegorzewska zajmowała się także publicystyką. Była redaktorką w piśmie „Szkoła specjalna”. We wszystkich dziedzinach swojej pracy na pierwszym miejscu stawiała dziecko. Stworzyła metodę ośrodków pracy, która do dziś jest chętnie stosowana w nauczaniu specjalnym.

Maria Grzegorzewska walczyła o to, by na dzieci z niepełnosprawnościami patrzeć całościowo. Uparcie powtarzała, że uczniowie z dysfunkcjami powinni mieć takie samo prawo do nauki, pracy i rozwoju, jak każdy inny człowiek.

2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej

Drzwi w gabinecie Marii zawsze były otwarte. Skupiona na pracy, witała odwiedzające ją osoby z życzliwością i uśmiechem na twarzy. Była osobą, dla której niezwykle ważne stawały się relacje. Pisała: „Przyjaźń daje moc do wspólnego przezwyciężania trudności, pomaga dźwigać odpowiedzialność, nie daje zapominać, że trzeba szukać tego, co najważniejsze”.

Maria Grzegorzewska zmarła w 1967 roku w Warszawie. Pozostawiła po sobie prace, które są fundamentem dzisiejszej pedagogiki specjalnej. Była uczoną, która żyła tym, o czym pisała. Sejm podjął decyzję, by 2022 – z okazji 100. rocznicy utworzenia Akademii Pedagogiki Specjalnej – został Rokiem Marii Grzegorzewskiej.

Źródła:

  • E. Żabczyńska (red.) "Maria Grzegorzewska – pedagog w służbie dzieci niepełnosprawnych"
  • pedagogika-specjalna.edu.pl
  • edux.pl

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

Lenovo

Lenovo ThinkBook 15p 15,6'/i5/16GB/512GB/Win10Pro (20V30007PB)

5 861,23 zł3 200,00 zł-45%
miejsce #2

Acer

Acer Aspire Vero 15,6"/i5/8GB/512GB/Win11 (NX.AYCEP.002)

3 499,00 zł2 599,00 zł-26%
miejsce #3

Lenovo

Lenovo V14 14,1"/i3/8GB/256GB/NoOS (82C401BSPB)

2 265,00 zł1 839,00 zł-19%
miejsce #4

HP

Hp 17-CN0053CL 17,3"/i5/12GB/1TB+512GB/Win10 (316H8UA)

3 275,00 zł2 699,00 zł-18%
miejsce #5

ASUS

Asus ZenBook 14 14"/R5/16GB/512GB/Win11 (UM425UAKI216W)

4 449,00 zł3 699,00 zł-17%
miejsce #6

Apple

Apple MacBook Air 13 13,3"/M1/16GB/256GB/macOS (Z12A0006E)

6 999,00 zł5 999,00 zł-14%
Materiały promocyjne partnera

Poznaj świat finansów z Centrum Pieniądza NBP

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Strefa Edukacji
Dodaj ogłoszenie