Origami - sztuka składania papieru. Jak wpływa na rozwój? Czego uczy? W Japonii to ważny element wychowania dziecka

Małgorzata Meszczyńska
Małgorzata Meszczyńska
Przygodę w origami warto zacząć od prostych konstrukcji.
Przygodę w origami warto zacząć od prostych konstrukcji. Fot. Alex Padurariu/unsplash
Dlaczego warto zainteresować się origami? Czy sztuka składania papieru może być alternatywą dla elektronicznych gadżetów? Aby tworzyć wyjątkowe konstrukcje, wystarczą papier, cierpliwość i skupienie. W Japonii, pod koniec XIX wieku, origami było jednym ze szkolnych przedmiotów. Do dziś w Kraju Kwitnącej Wiśni sztuka składania papieru jest jednym z istotnych elementów wychowania dzieci. - Origami to wszechstronny rozwój – podkreślają fachowcy.

Spis treści

Co to jest origami? Co sztuka składania papieru ma wspólnego z grobami?

Origami kojarzy się przede wszystkim z Japonią. Jednak to nie ona jest kolebką sztuki składania papieru. Według historyków to buddyjscy mnisi z Chin, którzy przynieśli ze sobą do Japonii technikę wytwarzania papieru, pokazali Japończykom również techniki jego składania. Origami zrodziło się w Chinach w VI wieku, a do Japonii wraz ze wspomnianymi mnichami, dotarło w wieku VII.

Co ciekawe, początkowo origami było związane w Chinach z kultem grzebania zmarłych. Chińczycy, zgodnie ze swoimi tradycjami, zmarłego chowali wraz z przedmiotami, które miały im przypominać życie ziemskie. Był to najczęściej ceramiczne figurki. Niestety, takie „wyposażenie” zmarłego zachęcało barbarzyńskie ludy do plądrowania grobowców. Wtedy Chińczycy zastąpili ceramiczne skarby właśnie papierowymi, misternymi składankami.

Czego uczy origami? Papierowe układanki nie tylko dla dzieci

Japonia pokochała origami. Nazwa tej techniki wywodzi się już bezpośrednio z języka japońskiego. Na słowo origami składają się dwa japońskie znaki: ori - składać lub zginać oraz kami - papier. Sztuka składania papieru szybko upowszechniła się w Japonii i tam rozwinęła skrzydła.

Doceniając korzyści, jakie płyną z tworzenia origami, pod koniec XIX wieku uczniowie japońskich podstawówek obowiązkowo ćwiczyli składanie papieru na lekcjach.

Konstrukcje z papieru to nie tylko znakomita zabawa, ale oryginalna ozdoba, czy pomysł na własnoręczny prezent.
Konstrukcje z papieru to nie tylko znakomita zabawa, ale oryginalna ozdoba, czy pomysł na własnoręczny prezent. Fot. Istvan Hernek/unsplash

- Po co w ogóle zajmować się składaniem papieru? Okazuje się, że warto. Po pierwsze uczy wręcz anielskiej cierpliwości, precyzji i kreatywności. Buduje zdolności manualne, wpływa też na umiejętność logicznego myślenia i uczy pokory. Rozwija wyobraźnię przestrzenną oraz pamięć. Origami pozwala dzieciom poznać podstawy geometrii, ale też stanowi panaceum na nudne popołudnia – przekonuje Jolanta Bluj, nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej z Krakowa i jednocześnie propagatorka wykorzystywania metod efektywnego i aktywnego nauczania.

Zdecydowanie potwierdza to Marzena Fenert, terapeutka ręki, autorka pomocy edukacyjnych dla dzieci i twórczyni bloga Kreatywne Wrota:

- Metoda manipulacji i badania dotykiem form ma ważne znaczenie dla… procesu uczenia czytania! Oko dziecka w wieku 6-7 lat nie jest przygotowane do liniowego odbioru informacji i męczy się przy wodzeniu po wyrazach. Oglądanie płaskich modeli origami z kół oraz manipulowanie nimi umożliwia swobodną wędrówkę soczewki oka w różne kierunki, co wzmacnia nerw wzrokowy i pomaga w uzyskaniu stabilności mięśnia wzrokowego. Dzięki tym procesom zachodzącym w mózgu, dziecko pracujące systematycznie metodą origami zaczyna niejako „samoistnie” płynnie czytać – wyjaśnia Marzena Fenert.

Origami wymaga skupienia i uwagi. Uczy cierpliwości i dokładności.
Origami wymaga skupienia i uwagi. Uczy cierpliwości i dokładności. Fot. Carolina Garcia Tavizon/unsplash

Jaki wpływ ma origami na dziecko?

  • pomaga utrwalać kierunki na płaszczyźnie,
  • uczy nazywać położenie przedmiotów względem siebie,
  • ćwiczy koncentrację uwagi, logiczne myślenie, pamięć,
  • wspiera rozwój procesów poznawczych,
  • usprawnia koordynację wzrokowo-ruchową,
  • rozwija tzw. myślenie konstrukcyjne,
  • wywołuje emocje podczas tworzenia, co ma ogromny wpływ na rozwój mowy,
  • manipulowanie modelami jest korzystne dla przyrostu nowych powiązań nerwowych w korze mózgu i mielinizacji tych powiązań,
  • stymuluje i wspiera rozwój wyobraźni,
  • rozwija motorykę małą.

Origami nie jest dziś wyłącznie zabawą dla najmłodszych.

- Lekarze wykorzystują origami przy rehabilitacji osób starszych i chorych, a psychologowie przy badaniu cech charakteru, gdyż origami to nie tylko odtwarzanie natury, to przede wszystkim jej tworzenie, to nadanie jej wyrazu własnego widzenia świata – podkreśla Marzena Fenert.

Czym jest origami dla współczesnego człowieka?

  • sztuką składania papieru,
  • metodą pracy wychowawczej z dziećmi, młodzieżą, a także dorosłymi,
  • metodą edukacyjną wspierania rozwoju,
  • formą terapii w pracy z dziećmi z deficytami rozwojowymi oraz upośledzonymi,
  • metodą stymulującą rozwój dzieci wybitnie zdolnych,
  • lekcją cierpliwości, dokładności i dyscypliny,
  • ciekawym zajęciem wypełniającym wolny czas dzieci i dorosłych.

Warto wspomnieć, że światową popularność origami zyskało na początku drugiej połowy XX wieku. Wtedy ukazała się książka pt. „Nowa sztuka origami”. Opracował ją Akira Yoshizawa – twórca wielu tysięcy projektów papierowych modeli.

Najmłodszym ogromną frajdę sprawi tworzenie zwierzątek z papieru.
Najmłodszym ogromną frajdę sprawi tworzenie zwierzątek z papieru. Fot. Carolina Garcia Tavizon/unsplash

Origami. Nie zaczynaj od żurawia!

Papier jest cierpliwy. Dotyczy to nie tylko pisarskich prób, ale też sztuki jego składania. Najmłodsi adepci origami z cierpliwością mogą mieć spore problemy. Dlatego zaczynając przygodę z origami, warto startować od najprostszych konstrukcji. Pierwsze sukcesy zachęcą dziecko do dalszych prób, a z czasem składanie papieru stanie się jednym z ulubionych sposobów spędzania wolnego czasu.

Najmłodszych zainteresują zapewne proste, ale praktyczne konstrukcje – samolot, który może szybować, papierowa łódka, własnoręcznie złożony z arkusza papieru jednorazowy kubeczek, z którego rzeczywiście można napić się wody. Latem albo na czas remontów hitem będą papierowe czapki.

Origami modułowe to zdecydowanie bardziej skomplikowane konstrukcje, złożone z wielu elementów.
Origami modułowe to zdecydowanie bardziej skomplikowane konstrukcje, złożone z wielu elementów. Fot. Di Sahu/unsplash

Z czasem można zachęcić dziecko do składania bardziej skomplikowanych konstrukcji – słynnego żurawia, ale też innych zwierząt, kwiatów, ozdób. Dorosłych i najbardziej cierpliwe dzieci może zafascynować tzw. origami modułowe, pozwalające z wielu pojedynczych (często różnorodnych) elementów tworzyć niezwykłe, misterne i nawet bardzo złożone konstrukcje.

Jaki papier sprawdzi się do origami? Gdzie szukać inspiracji i instrukcji?

Fachowcy do składania origami używają specjalnego papieru. Jednak dla początkujących, z powodzeniem nada się zwykły papier do drukarek lub ksero – biały albo kolorowy. Najlepiej, aby papier dobrze się zginał, był wytrzymały.

Zazwyczaj do większości konstrukcji potrzebny jest papier kwadratowy – kartki A4 lub A5 można przyciąć do tego formatu. W sklepach dostępny jest też papier specjalnie przeznaczony do składania – już przycięty w odpowiednie kształty, kolorowy, a nawet wzorzysty. Jednak mnóstwo frajdy można mieć również składając figurki nawet z kartki z zeszytu.

Bukiet papierowych kwiatów? To spore wyzwanie, ale też ogromna radość dla obdarowanej osoby.
Bukiet papierowych kwiatów? To spore wyzwanie, ale też ogromna radość dla obdarowanej osoby. Fot. Istvan Hernek/unsplash

Pomysły i instrukcje, jak składać poszczególne figury, znajdziemy w licznych książkach poświęconych origami. Dostępne są zarówno publikacje adresowane do dzieci, jak i dorosłych. Instrukcje krok po kroku dostępne są też na licznych stronach internetowych, blogach, w wirtualnych poradnikach.

Warto dodać, że w naszym kraju działa organizacja, skupiająca się na sztuce składania papieru - Polskie Towarzystwo Origami. Wspiera ono i zrzesza miłośników origami, organizuje także konkursy dla pasjonatów, wystawy oraz warsztaty.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wyprawka szkolna - ostanie dni na złożenie wniosku

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji
Dodaj ogłoszenie