„Reduta Ordona” Adam Mickiewicz. Opracowanie lektury obowiązkowej dla ósmoklasistów. To trzeba wiedzieć o utworze

Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Opracowanie lektury „Reduta Ordona” - obowiązkowej na egzaminie ósmoklasisty
Opracowanie lektury „Reduta Ordona” - obowiązkowej na egzaminie ósmoklasisty Red. Polska Press
„Reduta Ordona” to poetycka opowieść Adama Mickiewicza o jednym z największych starć powstania listopadowego, które miało miejsce w 1831 roku. Główny bohater utworu to Konstanty Julian Ordon. Jest heroicznym bohaterem i patriotą, który reprezentuje najpiękniejsze patriotyczne cechy narodu polskiego, sprzeciwiającego się tyranowi rosyjskiemu siejącego postrach w całej Europie. Mickiewicz nie trzyma się mocno historycznych faktów, ale wykorzystuje sporo symboliki, stosuje synkretyczną budowę i wiele środków stylistycznych. Co trzeba widzieć o „Reducie Ordona” przed egzaminem ósmoklasisty?

Spis treści

„Reduta Ordona”. Najważniejsze informacje o utworze

  • Gatunek: poemat opisowo-refleksyjny (gatunek synkrytyczny łączący elementy liryki i epiki).
  • Geneza: utwór jest odpowiedzią autora na wydarzenia powstania listopadowego. Powstał w 1832 roku i skupia się dokładnie na jednym z batalistycznych wydarzeń. Narratorem poematu jest adiutant Stefan Garczyński, czyli uczestnik powstania obserwujący akcję z daleka.
  • Problematyka: Mickiewicz przedstawia wroga – cara Rosji jako tyrana, który wysyła na rzeź żołnierzy, a Polaków jako oddanych ojczyźnie, walecznych i odważnych ludzi, którzy nawet kosztem życia i poprzez heroiczne czyny będą bronić swojej niezależności.
Przed egzaminem ósmoklasisty warto przypomnieć sobie obowiązkowe lektury - zarówno ich treść, jak i charakterystykę bohaterów, poruszaną tematykę, najważniejsze cytaty. Opracowania zebraliśmy dla was w jednym miejscu: linki do opracowań poszczególnych lektur znajdziesz na kolejnych slajdach.

Lektury obowiązkowe na egzamin ósmoklasisty 2024. Streszczen...

Co oznacza tytuł utworu Adama Mickiewicza?

Reduta Ordona, czyli autentyczna Reduta 54 (zwana też lunetą) będąca fragmentem fortyfikacji przeznaczonym na działa broniące. Reduta, o której mowa znajdowała się na warszawskiej Woli, a artylerii dowodził Juliusz Ordon. Utwór opowiada o obronie Reduty.

Konstanty Juliusz Ordon. Kim był bohater utworu?

Główny bohater utworu istniał naprawdę, podobnie jak obrona reduty 54, która zakończyła się eksplozją. Ordon, czyli Julian Konstanty, w rzeczywistości żył w latach 1810–1887 i brał czynny udział w wielu walkach powstania listopadowego. W bitwie 1931 roku bronił reduty nr 54 po lewej stronie Woli. Obrona tej placówki była trudna, ponieważ była słabo zaopatrzona zarówno w amunicję i broń, jak i w ludzi. Przewaga wroga była ogromna, w momencie, gdy skończyła się amunicja, Ordon zdecydował się na heroiczny akt, zejście do lochów z prochem i wysadzenie reduty.

Z wiersza wynika, że Ordon zginął w ten sposób za ojczyznę. Historia pokazuje, że ten jednak przeżył eksplozję. Opuścił kraj i udał się na tułaczkę na emigracji. Walczył m.in. w kampanii włoskiej w 1848 i 1849 r., w wojnie wschodniej w 1855 r., pod Garibaldim w r. 1860. Marzył o tym, aby umrzeć na polu bitwy, ale w podeszłym już wieku sam zakończył swoje życie poprzez samobójczy strzał.

Ordon symbolizuje postawę Polaka-bohatera. Gotowego do heroicznych poświęceń w imię miłości do ojczyzny, obrony wolności i kraju.

„Reduta Ordona” Adama Mickiewicza. Streszczenie

Utwór rozpoczyna się od informacji, że adiutantowi (będącego narratorem utworu) i żołnierzom nie kazano strzelać. Zgromadzeni obserwują pole walki. Zbliża się do nich potężna armia rosyjska, która wylewa się niczym fala błota. Mowa tu o 200 armatach ogromnym posłuszeństwie żołnierzy rosyjskich wobec swojego władcy i jednocześnie ich wielkiej przewadze przede wszystkim liczebnej nad powstańcami.

Nam strzelać nie kazano. — Wstąpiłem na działo
I spojrzałem na pole; dwieście armat grzmiało.
Artyleryji ruskiéj ciągną się szeregi,
Prosto, długo, daleko, jako morza brzegi;
I widziałem ich wodza; — przybiegł, mieczem skinął
I jak ptak jedno skrzydło wojska swego zwinął.
Wylewa się spod skrzydła ściśniona piechota
Długą, czarną kolumną, jako lawa błota,
Nasypana iskrami bagnetów. Jak sępy,
Czarne chorągwie na śmierć prowadzą zastępy.

Tymczasem w reducie znajduje się 6 dział, które cięły wroga jak maczeta. Autor porównuje kule z polskich dział do anioła śmierci, który dziesiątkuje rosyjskie wojsko.

Tam kula, lecąc, z dala grozi, szumi, wyje,
Ryczy, jak byk przed bitwą, miota się, grunt ryje; —
Już dopadła; jak boa śród kolumn się zwija,
Pali piersią, rwie zębem, oddechem zabija.
Najstraszniejszéj nie widać, lecz słychać po dźwięku,
Po waleniu się trupów, po ranionych jęku:
Gdy kolumnę od końca do końca przewierci,
Jak gdyby środkiem wojska przeszedł anioł śmierci.

Podmiot liryczny zastanawia się nad tym, gdzie jest osoba odpowiedzialna za walczących żołnierzy, czy walczy razem z nimi, czy może chowa się bezpiecznie, wysyłając na pewną śmierć posłuszne ze strachu przed opresjami rosyjskie wojsko. Ma tu na myśli rosyjskiego cara, którego przedstawia jako tyrana, bez honoru. Zauważa, że taka osoba nie ma prawa dzierżyć insygniów władzy Polski i, mimo że sieje strach w całej Europie i na świecie, to Polska pozostaje nieugięta.

Jego refleksje przerywa triumfujące wojsko rosyjskie, które już jest niemal pewne swojego zwycięstwa, zbliżając się do fortyfikacji i przejmując tereny. W heroicznym akcie walki do samego końca bohater utworu wysadza podziemia reduty i sam ginie za ojczyznę, zabijając dużą liczbę żołnierzy.

Widzę go znowu — widzę rękę — błyskawicę,
Wywija, grozi wrogom, trzyma palną świécę,
Biorą go — zginął. — O, nie — skoczył w dół, do lochów!” —
„Dobrze — rzecze jenerał, — nie odda im prochów”.

Podsumowując narrator przepowiada, że Bóg wysadzi te ziemie i zgładzi zło tak, jak Ordon wysadził Redutę.

Kiedy ziemię despotyzm i duma szalona
Obleją, jak Moskale redutę Ordona:
Karząc plemie zwycięzców zbrodniami zatrute,
Bóg wysadzi tę ziemię, jak on swą redutę

Motywy w „Reducie Ordona”

  • patriotyzm
  • bitwa,wojna
  • heroizm
  • scena batalistyczna
Trwa głosowanie...

Co będzie najtrudniejsze na egzaminie ósmoklasisty?

Przykłady środków stylistycznych w „Reducie Ordona”

  • Apostrofa (bezpośredni zwrot do adresata): Mocarzu jak Bóg silny/boś ją ukradł i skrwawił synu Wasilowy/Jenerale, czy go znam?;
  • Epitety: artyleryi ruskiej/bryła lawy/gniewne usta;
  • Inwersja: sześć tylko miała armat/spod lunety jego;
  • Powtórzenia (anafory): Car dziwi się - ze strachu drżą Petersburczany; car gniewa się - ze strachu mrą jego dworzany;
  • Porównania: Jak w fale bryła lawy/Jak sępy czarne chorągwie;
  • Personifikacja: Warszawa jedna Twojej mocy się urąga, podnosi na Cię rękę i koronę ściąga;
  • Metafora (przenośnia): nasypana iskrami bagnetów/ziemię despotyzm i duma szalona obleją;
  • Hiperbola:Gdy poselstwo paryskie Twoje stopy liże/Zmarszczył brwi i tysiące kibitek wnet leci;
  • Kontrasty: czarna kolumna - biała reduta;dwieście armat - sześć armat.
  • Wyrazy dźwiękonaśladowcze: ryczy, wyje, szumi;
  • Ironia: Choćby cesarz Moskalom kazał wstać, już dusza Moskiewska tam raz pierwszy cesarza nie słusza.

Wymagania na egzamin ósmoklasisty 2023 z języka polskiego

Nie wiadomo jeszcze, jaka lektura pojawi się na egzaminie ósmoklasisty 2023. Warto jednak zapoznać się z arkuszami z poprzednich lat i sprawdzić, które utwory były dotychczas:

Na egzaminie nie było jeszcze takich lektur jak: „Balladyna” Słowackiego, „Dziady cz. II” Mickiewicza czy „Kamienie na szaniec” Kamińskiego. Można więc przypuszczać, że w 2023 roku pojawi się któraś z nich. Pamiętajmy jednak, że lektury mogą się powtarzać, nie da się więc wykluczyć obecności w arkuszu utworu takiego jak „Mały Książę” czy „Pan Tadeusz”.

od 7 lat
Wideo

Najwięksi przegrani wyborów do Europarlamentu 2024

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji