Media społecznościowe skracają dystans do naukowców. Czy przekona to uczennice do nauk ścisłych?

OPRAC.:
Magdalena Ignaciuk
Magdalena Ignaciuk
Czy kontakt z naukowczyniami może zainspirować dziewczęta do nauk ścisłych? Wiemy, że tak. W jaki sposób?
Czy kontakt z naukowczyniami może zainspirować dziewczęta do nauk ścisłych? Wiemy, że tak. W jaki sposób? freepik.com
Czy kontakt z naukowczyniami może zainspirować dziewczęta do nauk ścisłych? Badania pokazują, że tak. Aby wykorzystać ten potencjał, Maria Rutkowska stworzyła wydarzenie, które otworzyło drzwi młodym umysłom do świata nauki, technologii, inżynierii i matematyki (STEM). Czy to wystarczy, by zachęcić uczniów i uczennice do zgłębiania przedmiotów ścisłych?

Spis treści

Przestrzeń do rozwoju naukowego uczennic i uczniów

  • W 2023 roku więcej uczennic niż uczniów przystąpiło do matury z przedmiotów ścisłych. Z wyjątkiem fizyki, dziewczęta dominowały, a w przypadku chemii rozszerzonej ich liczba była prawie trzykrotnie większa niż chłopców (Centralna Komisja Egzaminacyjna).
  • Reprezentacja kobiet w matematyce, inżynierii i informatyce wzrasta, przewiduje się, że nie osiągnie równości z mężczyznami do 2052 roku (Elsevier, Raport „Postęp w kierunku równości płci w badaniach i innowacjach – przegląd 2024”).
  • Badania pokazują, że kobiece wzorce w STEM pozytywnie wpływają na zainteresowanie dziewcząt i ich wybór kariery w tych dziedzinach. Autentyczne i wiarygodne wzorce pomagają przełamać stereotypy dotyczące płci i poprawić postrzeganie kariery w STEM (Y Pulse/Étre, Raport „Obecny stan pewności siebie dziewcząt”).
  • STEM to skrót od Science (nauka), Technology (technologia), Engineering (inżynieria) i Mathematics (matematyka). Integruje umiejętności analityczne, krytyczne myślenie i rozwiązywanie problemów.

Wszystko zaczęło się od prostego pytania nauczyciela biologii: „Czy naprawdę interesujesz się tym przedmiotem, czy wybierasz go tylko ze względu na dobre oceny?”. Te słowa wywołały lawinę myśli i refleksji u Marii Rutkowskiej, 17-letniej uczennicy jednego z warszawskich liceów. Aby je uciszyć, włączyła na Netflixie dokument o naukowcach, pacjentach i biohakerach, którzy starają się przejąć kontrolę nad ewolucją.

– Ten temat zainteresował mnie od pierwszego odcinka! – wspomina Maria Rutkowska. – W szkole nie miałam do czynienia z inżynierią genetyczną, więc zaczęłam szukać obozów naukowych, spotkań, staży, ale też kontaktu z naukowcami, którzy pomogliby mi lepiej zrozumieć tę dziedzinę – tłumaczy.

Według YPulse i platformy Étre prawie 3 na 4 wysłałoby mentorowi lub mentorce wiadomość w mediach społecznościowych.

– Media społecznościowe i internet turbo przyspieszyły kontakt uczniów i uczennic z naukowcami. Szczególnie ci, którzy aktywnie poszukują takiego kontaktu, zyskują na łatwym dostępie do ekspertów – przyznaje Kamil Śliwowski, autor portalu „Otwarte Zasoby” i ekspert w obszarze kompetencji cyfrowych.

Przeczytaj również: „Miałem bardzo dużo szczęścia do nauczycieli”. O świecie technologii i codzienności astronauty rozmawiamy ze Sławoszem Uznańskim

Ze wszystkich przedmiotów, to biologia i chemia stały się prawdziwymi pasjami Marii, które postanowiła rozwijać, dzieląc się wiedzą z innymi. Wspólnie z Zuzanną Kassner z Piły i grupą wolontariuszy z Warszawy, w ramach olimpiady Zwolnieni z Teorii, stworzyła projekt społeczny pt. „Festiwal Edukacji i Nauki mycas9”. Zorganizowały festiwal naukowy, podczas którego licealistki i licealiści mogli przedstawiać prezentacje na temat wybranych zagadnień z obszaru nauk ścisłych przed swoimi rówieśnikami oraz ósmoklasistami.

– Chciałyśmy stworzyć przestrzeń, w której uczennice i uczniowie z całej Polski będą mogli dzielić się swoją pasją do nauki i inspirować innych – wyjaśnia Maria. – Naszym celem było pokazanie, że nauka nie jest tylko dla wybranych, ale dla każdego, kto ma odwagę marzyć i dążyć do swoich celów – podkreśla.

Eksperymenty naukowe pobudzają wyobraźnię

Dyrektor szkoły i wieloletnia nauczycielka chemii, Marta Czekaj, która od lat współpracuje z Fundacją Zwolnieni z Teorii, opowiada o szkolnych praktykach.

– Eksperymenty naukowe cieszą się szczególną popularnością wśród uczniów, jednak wielu nauczycieli pokazuje je jedynie w formie wideo, a niewielu może liczyć na współpracę z laborantem chemicznym. To właśnie praktyczne działania pobudzają wyobraźnię młodzieży – mówi. – W przypadku olimpiad i konkursów przedmiotowych współpracujemy z uczelniami i naukowcami, którzy wspierają uczniów konsultacjami. Dla szkoły takiej jak nasza, w mniejszej miejscowości, zorganizowanie takiego wsparcia to nie lada wyzwanie – zaznacza nauczycielka.

Zainteresowanie naukami ścisłymi i mentoringiem koleżeńskim, tzw. peer-to-peer, wśród młodzieży rośnie, jak zauważają organizatorzy olimpiady Zwolnieni z Teorii.

– Młodzi poszukują osób o wspólnych zainteresowaniach, jednocześnie dostrzegając trudności swoich rówieśników w nauce. Weronika Chmielewska z programu „Energia w nauce” zauważa, że młodzież dostrzega możliwości, jakie dają dziedziny STEM. – W tym roku widzimy większe zainteresowanie nauką matematyki, informatyki, inżynierii genetycznej i badań klinicznych. Uczestnicy naszych programów testują różne metody nauki, które kształtują umiejętności przyszłości – mówi Weronika Chmielewska.

Wzory do naśladowania są ważne od najwcześniejszych lat

Kamil Śliwowski, autor portalu „Otwarte Zasoby” i ekspert ds. kompetencji cyfrowych podkreśla, że zainteresowanie nauką zależy od wczesnego zaangażowania rodziców i opiekunów.

– W młodym wieku uczymy się przedmiotów ścisłych poprzez zabawę, a później nauczyciele, zwłaszcza nauczycielki, stają się wzorami do naśladowania. Raport Uniwersytetu Leiden wskazuje, że polskie i serbskie uniwersytety są w czołówce pod względem równości płci w publikacjach naukowych. Jest to częściowo dziedzictwo czasów komunistycznych, kiedy zarówno mężczyźni, jak i kobiety, byli zmuszani do kariery naukowej. Przymus minął, ale tradycja pracy kobiet w laboratoriach pozostała – komentuje Śliwowski.

Okiem praktyków

W tej edycji programu 47 zespołów uczyło się pracy w zespole, zdobywało umiejętności cyfrowe oraz z zakresu marketingu, a także współpracy partnerskiej. Dzięki warsztatom przeprowadzonym przez Eneę i zaangażowaniu uczestniczek i uczestników projektu młodzież nawiązała łącznie 336 partnerstw, a odbiorcami ich komunikacji było ok. 1,9 miliona osób.

– Tym razem, spotykając się z młodzieżą, postawiliśmy na budowanie relacji w mediach społecznościowych i aktywne promowanie projektów społecznych wśród potencjalnych partnerów. Dotarcie do blisko dwóch milionów odbiorców to świetny wynik, potwierdzający jak dobre i przemyślane działania prowadzili w mediach społecznościowych młodzi ludzie – podkreśla Łukasz Czapliński, koordynator ds. komunikacji cyfrowej w Enei, który poprowadził warsztaty dla uczestników projektu.

– Młodzi posiadają mocne kompetencje cyfrowe, a media społecznościowe to ich „naturalne środowisko”. Często wystarczy ukierunkować ich zaangażowanie, by jak najlepiej wykorzystać ułatwiony i szybszy dostęp poprzez social media do ekspertów i potencjalnych partnerów. Jesteśmy dumni, że ponad setka młodych ludzi dołączyła do wspieranego przez Eneę programu „Energia w nauce”, dzieląc się swoimi pasjami i wiedzą – podsumowuje Łukasz Czapliński.

– Media społecznościowe skróciły dystans do naukowców, umożliwiając młodzieży bezpośredni kontakt i współpracę. Coraz częściej uczniowie korzystają z tej możliwości, aby zgłębiać wiedzę w STEM jeszcze przed studiami. Najbardziej zaangażowani dzielą się swoją wiedzą: organizują kampanie o programowaniu i robotyce, wprowadzają seniorów w świat nowych technologii, a nawet prowadzą online wykłady z fizyki kwantowej dla ósmoklasistów. Dzięki temu zyskują pewność siebie i szybko uczą się praktycznego wykorzystania wiedzy teoretycznej – tłumaczy Weronika Chmielewska z Fundacji Zwolnieni z Teorii.

Jesteśmy na Google News. Dołącz do nas i śledź Strefę Edukacji codziennie. Obserwuj StrefaEdukacji.pl!

Źródło: informacja prasowa „Zwolnieni z teorii”

od 16 lat
Wideo

Dziś 81. rocznica Ludobójstwa na Wołyniu

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji