Kto dostał Nagrodę Nobla 2023 w dziedzinie fizyki? Nazwiska laureatów są już znane

OPRAC.:
Magdalena Konczal
Magdalena Konczal
Wideo
od 16 lat
Trwa Tydzień Noblowski. Dzisiaj, 3 października, ogłoszono, kto dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki 2023. To Pierre Agostini, Ferenc Karusz i Anne L'Huillier. Kim są ci naukowcy i za co otrzymali tak prestiżowe wyróżnienie? Wyjaśniamy.

Spis treści

Nagroda Nobla z fizyki 2023

Wczoraj rozpoczął się Tydzień Noblowski. Wyróżnienie w dziedzinie medycyny otrzymali Katalin Karikó i Drew Weissman. Laureaci zostali nagrodzeni za odkrycia dotyczące modyfikacji zasad nukleozydowych, które umożliwiły opracowanie skutecznych szczepionek mRNA przeciwko COVID-19.

Zwycięzcy Nagrody Nobla 2023.
Nagrodę Nobla 2023 w dziedzinie fizyka otrzymali: Pierre Agostini, Ferenc Karusz i Anne L'Huillier. ANDERS WIKLUND/PAP/EPA

Nagroda Nobla w dziedzinie fizyki 2023 trafiła do naukowców: Pierre Agostini, Ferenc Karusz i Anne L'Huillier. Jak podkreślił Komitet Noblowski eksperymenty noblistów dały ludzkości nowe narzędzia do badania świata elektronów wewnątrz atomów i cząsteczek. Dzięki ich pracom możliwe stało się badanie procesów zachodzących tak szybko, że wcześniej niemożliwe było ich śledzenie.

Agostini, Krausz i L'Huillier pokazali, jak wytworzyć niezwykle krótkie, mierzone w attosekundach impulsy światła. Można je wykorzystać do pomiaru szybkich procesów, w których elektrony poruszają się lub zmieniają energię. W wyniku prowadzonych przez laureatów eksperymentów wygenerowano impulsy światła tak krótkie, że można je mierzyć w attosekundach. To pozwoliło uzyskać obrazy procesów zachodzących wewnątrz atomów i cząsteczek.

Przypominamy, że w tym roku laureaci otrzymują nagrodę pieniężną w wysokości 11 mln koron szwedzkich, a także złoty medal i kaligrafowany dyplom. W tym przypadku zwycięzcy podzielą się nagrodą i otrzymają każdy po ok. 4,41 mln koron.

Pierre Agostini, Ferenc Karusz i Anne L'Huillier to zwycięzcy Nagrody Nobla 2023 w dziedzinie fizyki. Kim są zwycięzcy?

Anne L'Huillier (francuska profesor fizyki atomowej na Uniwersytecie w Lund w Szwecji) w 1987 roku odkryła, że podczas przepuszczania światła lasera podczerwonego przez gaz szlachetny powstało wiele różnych harmonicznych światła. Każda harmoniczna jest falą świetlną o określonej liczbie cykli na każdy cykl światła lasera. Powstają, gdy światło lasera oddziałuje z atomami gazu i daje niektórym elektronom dodatkową energię, która jest następnie emitowana w postaci światła o krótszym impulsie i krótszej fali. L'Huillier kontynuowała badania nad tym zjawiskiem, kładąc podwaliny pod kolejne przełomowe odkrycia.

Z kolei Pierre Agostini (francusko-amerykański fizyk, Ohio State University w USA) w 2001 roku wytworzył i zbadał serię kolejnych impulsów świetlnych, z których każdy trwał tylko 250 attosekund. W tym samym czasie Ferenc Krausz (węgiersko-austriacki fizyki, Instytut Optyki Kwantowej Maksa Plancka w Garching w Niemczech) pracował nad innym typem eksperymentu, który umożliwił wyizolowanie pojedynczego impulsu świetlnego trwającego 650 attosekund.

Kiedy rozdanie kolejnych Nagród Nobla 2023?

Nagrody Nobla przyznawane są w sześciu dziedzinach, niekiedy zdarza się jednak tak, że w jednym obszarze nauki wyróżnienie otrzymuje kilka osób. Harmonogram przyznania Nagród Nobla 2023 przedstawia się następująco:

  • 2 października (poniedziałek) – fizjologia i medycyna,
  • 3 października (wtorek) – fizyka,
  • 4 października (środa) – chemia,
  • 5 października (czwartek) - literatura,
  • 6 października (piątek) – pokojowa Nagroda Nobla,
  • 9 października (poniedziałek) – nauki ekonomiczne.

Jutro poznamy więc laureata lub laureatów z dziedziny chemii, a we czwartek – z literatury. Werdykty ogłaszane są w podanych wyżej dniach ok. godz. 11.45 czasu środkowoeuropejskiego. Z kolei ceremonia wręczenia nagród ma odbyć się 10 grudnia, a więc w rocznicę śmierci Alfreda Nobla w Sztokholmie i Oslo.

Źródło: PAP

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze 3

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

a
antyPiS
3 października, 6:33, antyPiS:

Mam niejasne wrażenie, że Autorka nie bardzo wie, o czym pisze. Ani słowa o możliwych zastosowaniach potwierdzonych eksperymentalnie zjawiskach fizyki.

3 października, 13:25, Umiejacy czytac.:

Napisala dosc wyraznie. Jaki alias taki komentarz.

Proszę przetłumaczyć na normalny język zwrot: "badania dynamiki elektronów w materii". Co to znaczy i jakie ma (lub będzie miało w przyszłości) zastosowanie w zwykłym świecie?.

U
Umiejacy czytac.
3 października, 6:33, antyPiS:

Mam niejasne wrażenie, że Autorka nie bardzo wie, o czym pisze. Ani słowa o możliwych zastosowaniach potwierdzonych eksperymentalnie zjawiskach fizyki.

Napisala dosc wyraznie. Jaki alias taki komentarz.

a
antyPiS
Mam niejasne wrażenie, że Autorka nie bardzo wie, o czym pisze. Ani słowa o możliwych zastosowaniach potwierdzonych eksperymentalnie zjawiskach fizyki.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji