Polska Akademia Nauk silną i autonomiczną instytucją naukową. W MEiN trwają prace nad nowymi projektami ustawy o PAN

OPRAC.:
Barbara Wesoła
Barbara Wesoła
Z głównego budynku PAN w Warszawie widok rozciąga się na Krakowskie Przedmieście. Instytucja powstała w 1952 roku w wyniku ustaleń I Kongresu Nauki Polskiej na podstawach Polskiej Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Z głównego budynku PAN w Warszawie widok rozciąga się na Krakowskie Przedmieście. Instytucja powstała w 1952 roku w wyniku ustaleń I Kongresu Nauki Polskiej na podstawach Polskiej Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Bartłomiej Międzybrodzki/Polska Press
Resort edukacji i nauki analizuje dwa projekty ustawy o Polskiej Akademii Nauk. Pierwszy z nich przygotował zespół powołany przez prezesa PAN prof. Marka Konarzewskiego, a drugi - zespół stworzony przez szefa MEiN Przemysława Czarnka. Celem nowelizacji ma być przede wszystkim ugruntowanie silnej i autonomicznej roli PAN jako instytucji naukowej. W planowanej reformie chodzi m.in. o zmianę ustroju i zasad wybierania władz.

Spis treści

Reforma Polskiej Akademii Nauk. Propozycja instytutu

Prace nad zmianami w PAN trwają od kilku lat. Poprzedni prezes PAN prof. Jerzy Duszyński proponował m.in., by w ramach reformy powołać Uniwersytet Polskiej Akademii Nauk. Powstał też pomysł stworzenia konsorcjów z uczelniami. Już w 2017 r. prof. Duszyński informował, że nad koncepcjami reformy pracują w PAN różne grupy.

W styczniu stanowisko prezesa PAN objął prof. Marek Konarzewski. Na początku kwietnia br. na stronie Akademii opublikowano projekt ustawy o PAN, który przygotował powołany przez niego zespół.

- Nadrzędnym celem proponowanej legislacji jest ugruntowanie pozycji Polskiej Akademii Nauk jako silnej, autonomicznej instytucji naukowej, kierującej się konstytucyjną zasadą wolności badań. Jestem głęboko przekonany, że pomyślność Polski i Jej pozycja w świecie, w najwyższym stopniu zależy od rozwoju nauki uprawianej w instytucjach cieszących się powszechnym zaufaniem i wsparciem - napisał w liście opublikowanym na stronie PAN prof. Konarzewski.

Jak przekazała PAP rzecznik MEiN Adrianna Całus-Polak, projekt ten trafił do nich 30 marca. Dodała, że resort zajmie stanowisko na jego temat po analizie.

W projekcie zaproponowano:

  • zmianę ustroju Zgromadzenia Ogólnego Polskiej Akademii Nauk (do składu Zgromadzenia mają być włączeni dyrektorzy instytutów PAN z głosem stanowiącym przy wyborze władz Akademii, w tym prezesa PAN),
  • zapis, według którego powstanie Zgromadzenie Ogólne Dyrektorów Instytutów PAN jako organu PAN (decydujący m.in. o przekształcaniu instytutów naukowych PAN),
  • powstanie pięcioosobowego prezydium Zgromadzenia Dyrektorów Instytutów PAN (członkowie wejdą w skład prezydium PAN z głosem stanowiącym),
  • przeprowadzanie oceny instytutów PAN co najmniej raz w czasie kadencji organów Akademii,
  • zwiększenie kompetencji dziekanów wydziałów, uproszczenie struktur wydziałów, usunięcie rad kuratorów.

Drugi projekt przygotował zespół resortu edukacji i nauki

Nad zmianą ustawy o PAN pracował też zespół doradczy, powołany 1 sierpnia 2022 r. przez ministra edukacji i nauki.

- Przewodniczący Zespołu doradczego do spraw opracowania projektu ustawy o Polskiej Akademii Nauk 23 marca przekazał Ministrowi Edukacji i Nauki projekt ustawy o PAN wraz z uzasadnieniem, który również jest analizowany w resorcie - podała rzeczniczka MEiN Adrianna Całus-Polak.

W skład eksperckiego zespołu wchodzą:

  • przewodniczący prof. Karol Dobrzeniecki z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
  • dr hab. Bogusław Przywora – prof. Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie,
  • dr hab. Jacek Zaleśny – prof. Uniwersytetu Warszawskiego,
  • prof. Paweł Chmielnicki z Uczelni Łazarskiego w Warszawie,
  • dr hab. Marek Mączyński – prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie,
  • dr hab. Tomasz Barankiewicz – prof. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie,
  • dr hab. Aleksandra Radtke – prof. Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu,
  • dr Dawid Bunikowski – z University of Eastern Finland w Kuopio,
  • Anna Czajczyk – przedstawicielka gabinetu politycznego MEiN.

Na efekty prac musimy jeszcze poczekać. MEiN odniesie się do obu projektów po ich analizie.

Rola Państwowej Akademii Nauk

PAN powstała w 1952 roku w wyniku ustaleń I Kongresu Nauki Polskiej na podstawach Polskiej Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

Filarem akademii są członkowie PAN zrzeszeni w korporacji uczonych. To wybitni badacze, wyróżniający się szczególnym dorobkiem i autorytetem. Członkostwo w PAN - do 350 członków krajowych i ok. 170 członków zagranicznych - jest zaszczytem i wyrazem najwyższego uznania. Działają w ramach pięciu wydziałów. Od 2010 roku w strukturach PAN działa też Akademia Młodych Uczonych, która skupia utalentowanych naukowców młodego pokolenia.

Drugim filarem PAN jest sieć badawcza, złożona z kilkudziesięciu instytutów naukowych oraz instytutu pozawydziałowego. Prowadzą projekty naukowe w niemal wszystkich dziedzinach naukowych. Pracuje tam ponad 9 tys. pracowników, w tym niemal 4,1 tys. badaczy. PAN posiada też stacje zagraniczne, biblioteki, archiwa, muzea, ogrody czy ośrodki konferencyjne.

Komitety i zespoły doradcze PAN zajmują się upowszechnianiem nauki i dostarczaniem ekspertyz kluczowych dla prowadzenia rzetelnej debaty publicznej.

Źródło:

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Pierwszy trening polskich piłkarzy pod okiem 2500 kibiców

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji