Niespotykany wzrost zarobków nauczycieli? Powiązanie pensji z przeciętnym wynagrodzeniem w Sejmie. Co może się zmienić?

Magdalena Konczal
Magdalena Konczal
Powiązanie pensji nauczyciela z przeciętnym wynagrodzeniem w kraju, mogłoby sprawić, że nauczyciele zarabialiby więcej.
Powiązanie pensji nauczyciela z przeciętnym wynagrodzeniem w kraju, mogłoby sprawić, że nauczyciele zarabialiby więcej. 123 RF/ zdjęcie seryjne
Uzależnienie pensji nauczyciela od przeciętnego wynagrodzenia w kraju to pomysł, który jest podnoszony w środowisku oświatowym już od dawna. W 2021 roku do Sejmu trafił projekt ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela, który zakłada właśnie takie rozwiązanie. Teraz zdecydowano się go odmrozić. W czwartek 25 stycznia trafił on do pierwszego czytania w Sejmie, teraz zajmie się nim sejmowa komisja. Jeśli założenia zawarte w projekcie weszłyby w życie, pensje nauczycieli mogłoby znacząco wzrosnąć, a średnie wynagrodzenia w zależności od stopnia awansu wynosiłyby od ok. 7 do 11 tys. zł.

Spis treści

Powiązanie pensji nauczyciela ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce

Projekt obywatelski został wniesiony do Sejmu IX kadencji 18 listopada 2021 roku, jednak trafił do tzw. zamrażarki. Marszałek Szymon Hołownia 20 listopada 2023 roku wznosił prace legislacyjne nad tym dokumentem. 25 stycznia 2024 roku trafił on do pierwszego czytania.

Jak zaznaczał prezes ZNP Sławomir Broniarz „konieczne jest kształtowanie wysokości płac nauczycieli w oparciu o obiektywny wskaźnik”. Dodał także, że obecny system wynagradzania jest nieprzejrzysty.

– Jest to system [...] niezrozumiały nie tylko dla opinii publicznej niezwiązanej z edukacją, ale także wielu nauczycieli ma z tym problem (...), ale przede wszystkim jest to system nieskuteczny – podkreślił prezes ZNP. – Obecny system wynagradzania nauczycieli nie uchronił ich przed gwałtowaną pauperyzacją w czasach rekordowej inflacji w ostatnich latach, nie zapobiegł też dramatycznemu ich spłaszczeniu wynagrodzeń, niemalże zrównaniu ich z płacą minimalną. Dziś zarobki nauczycieli są niekonkurencyjne wobec innych grup zawodowych, a ich poziom lokuje nas na samym końcu Unii Europejskiej, jak pokazują dane OECD czy Komisji Europejskiej, a także raporty fundacji Evidence Institute razem z ZNP.

Zmiana w wynagradzaniu nauczycieli miałaby polegać na uzależnieniu pensji nauczyciela od przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Pod uwagę brana by była więc kwota przeciętnego wynagrodzenia w III kwartale roku poprzedzającego rok budżetowy.

Zgodnie z projektem zmieniony miałby zostać art. 30 ust. 3 Karty Nauczyciela. Średnie wynagrodzenie nauczycieli stanowiłoby dla:

  • Nauczyciela stażysty – 90 proc
  • Nauczyciela kontraktowego – 100 proc.
  • Nauczyciela mianowanego – 125 proc.
  • Nauczyciela dyplomowanego – 155 proc.

przeciętnego wynagrodzenia w trzecim kwartale poprzedzającego roku budżetowego.

Zmiana miałaby zajść także w ustalaniu stawek wynagrodzenia zasadniczego. Dla nauczyciela dyplomowanego z tytułem magistra i przygotowaniem pedagogicznym wynagrodzenie zasadnicze musiałoby wynosić co najmniej 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia ustalanego w III kwartale roku poprzedzającego, jeżeli chodzi o nauczyciela stażystę – co najmniej 73 procent.

Trwa głosowanie...

Co uważasz na temat podwyżek dla nauczycieli?

Warto zwrócić uwagę, że w projekcie zostały zawarte jeszcze stare stopnie awansu zawodowego. Obecnie są to: nauczyciel początkujący, nauczyciel mianowany i nauczyciel dyplomowany. Wynika to z faktu, że dokument został złożony do Sejmu jeszcze przed zmianami w pragmatyce zawodowej w 2022 roku.

Jak obecnie ustalane są pensje nauczycieli?

Przypomnijmy, że obecnie kwoty bazowe oraz średnie wynagrodzenia ustalane są przez parlament, a stawki wynagrodzenia zasadniczego drogą rozporządzenia ustala minister właściwy do spraw oświaty i wychowania.

W 2024 roku kwotę bazową ustalono na 5 176,02 zł. Średnie wynagrodzenie ma wynieść z kolei – jak podaje MEN – odpowiednio: 9523,88 zł (nauczyciel dyplomowany), 7453,47 zł (nauczyciel mianowany), 6354,57 zł (nauczyciel początkujący). Wynagrodzenie zasadnicze przedstawia się w następujący sposób (dla nauczycieli posiadających tytuł magistra z przygotowaniem pedagogicznym):

  • Nauczyciel początkujący: 4908 zł
  • Nauczyciel mianowany: 5057 zł
  • Nauczyciel dyplomowany: 5915 zł

Co zmieni uzależnienie pensji nauczyciela od przeciętnego wynagrodzenia w kraju?

Taka zmiana mogłabym spowodować znaczący wzrost pensji nauczycieli. Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu „podstawowym założeniem niniejszej nowelizacji jest […] potrzeba zobiektywizowania konstrukcji systemu wynagradzania nauczycieli. W tym celu należy powiązać sposób ustalania kwot wynagrodzenia nauczycieli ze stawkami przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej – co wprowadzi aspekt adekwatności wysokości zarobków nauczycieli do aktualnego stanu gospodarki narodowej”.

Zgodnie z symulacją podaną przez projektodawców, podstawą dla kwot obliczanych na 2021 rok miałaby być kwota 5168,93 zł brutto (kwota przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce w III kwartale 2020 r.). Jak czytamy w projekcie, wówczas pensje nauczycieli przedstawiałyby się następująco:

  • 4652,03 zł – dla nauczyciela stażysty (90 proc. przeciętnego wynagrodzenia);
  • 5 168,93 zł – dla nauczyciela kontraktowego (100 proc. przeciętnego wynagrodzenia);
  • 6 461,16 zł – dla nauczyciela mianowanego (125 proc. przeciętnego wynagrodzenia);
  • 8 011,84 zł – dla nauczyciela dyplomowanego (155 proc. przeciętnego wynagrodzenia).

Warto zwrócić uwagę, że byłby to wzrost od 31,49 proc. do 23,08 proc. w stosunku do stawki ówczesnego średniego wynagrodzenia nauczyciela (obowiązującego w 2021 roku).

Duży wzrost wynagrodzeń dla nauczycieli

Projekt wymaga wielu poprawek – chociażby przez wzgląd na to, że zmieniły się stopnie awansu zawodowego. Jeśli jednak wszedłby w życie, to bazą do obliczania zarobków stałoby się przeciętne wynagrodzenie w trzecim kwartale 2023 r., a więc 7194,95 zł.

W związku z tym wynagrodzenie średnie (w stosunku do tego, które obowiązuje obecnie i które ma wejść w życie z wyrównaniem od 1 stycznia 2024) znacząco by wzrosło. Byłoby to:

  • ok. 11 152,17 zł – dla nauczyciela dyplomowanego;
  • ok. 8 993,69 zł – dla nauczyciela mianowanego;
  • od ok. 6 475,45 zł do 7 194,95 zł – dla nauczyciela początkującego.

Uzasadnienie powiązania pensji nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w kraju

W projekcie uwzględnione zostaną jeszcze poprawki, ale – jak zaznacza wnioskodawca w uzasadnieniu – zmiana ta jest potrzebna, bo „system wynagrodzeń nauczycielskich w obecnym kształcie ma charakter skrajnie arbitralny, jest nietransparentny i niezobiektywizowany”.

Proponowana przez ZNP ustawa zapewnia powiązanie nauczycielskich wynagrodzeń z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce. To gwarantuje, że pensje nauczycieli będą rosły wraz ze „średnią krajową”. To rozwiązanie uniezależnia wynagrodzenia nauczycielskie od decyzji politycznych. Wzrost tych wynagrodzeń byłby uzależniony od obiektywnego wskaźnika, jakim jest przeciętne wynagrodzenie w gospodarce ogłaszane przez GUS. W przyszłości nie byłoby już możliwe „zamrażanie” pensji nauczycielskich decyzją aktualnie rządzącej ekipy – przekazał Związek Nauczycielstwa Polskiego w komunikacie zamieszczonym na swojej stronie.

Dodano również, że 250 tys. osób podpisało się pod projektem.

Ustalono kwotę bazową na kolejny rok. Podwyżki średniego wynagrodzenia mają wynieść 30 procent.

Podwyżki dla nauczycieli w 2024. Kiedy będą i ile wynoszą? O...

Źródła: PAP, Obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy Karta Nauczyciela (druk nr 28).

od 7 lat
Wideo

Polacy badają kosmos

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji