Premier, makijaż, deser czy dach to tylko niektóre wyrazy powszechne w polszczyźnie, choć zapożyczone. Czy wiesz, skąd pochodzą te słowa?

Magdalena Ignaciuk
Magdalena Ignaciuk
Czy wiesz z jakich języków pochodzą te słowa? Możesz się zdziwić.
Czy wiesz z jakich języków pochodzą te słowa? Możesz się zdziwić. pixabay.com
Zapożyczenia to temat rzeka. Niektóre słowa w naszym języku są już tak długo, że zapomnieliśmy, skąd się wzięły. Język jest żywy i zmienny, toteż niektóre wyrazy będą się w nim pojawiać, a inne przestaną być używane i staną się archaiczne. Dziś o wyrazach, które są w polszczyźnie tak długo, że zapomnieliśmy, że kiedyś były obce. Spodziewaliście się, że to nie są polskie słowa?

Spis treści

Zapożyczenia w języku polskim

Słowa i konstrukcje językowe od wieków „pożyczaliśmy” z innych języków. Często były to języki naszych sąsiadów lub narodów, z którymi mieliśmy stosunki polityczne czy gospodarcze. W języku polskim zatem istnieje wiele słów pochodzących z języka rosyjskiego, niemieckiego, czeskiego, węgierskiego, francuskiego czy włoskiego. W tej chwili ogromna liczba zapożyczeń pochodzi z angielskiego, który jest obecnie najpopularniejszym językiem na świecie.

Zapożyczenia z języka francuskiego

Czyli galicyzmy. Choć wydawałoby się, że język polski i francuski nie mają ze sobą nic wspólnego, to nic bardziej mylnego. Mnóstwo francuskich, spolszczonych słów, pożyczyliśmy właśnie z Francji.

Te słowa pochodzą z języka francuskiego:

  • szarlotka,
  • deser,
  • balejaż,
  • makijaż,
  • armia,
  • apaszka,
  • dama,
  • biżuteria,
  • salon,
  • szampan,
  • biuro,
  • sos,
  • seans,
  • omlet,
  • parlament,
  • premier,
  • reżyser
  • żyrandol.

Galicyzmy dotyczą przede wszystkim słów związanych z życiem towarzyskim, polityką, modą, gastronomią, kosmetyką, a zwłaszcza fryzjerstwem, literaturą, wojskiem.

Niemiecki w polszczyźnie? I to jak!

Inaczej zapożyczenia z języka niemieckiego nazywane są germanizmami. Najwięcej zapożyczeń z języka niemieckiego miało miejsce na przełomie XIII i XVI wieku. Było to związane z zakładaniem miast i nadawaniem im praw. Często są to wyrazy związane z budownictwem, zwłaszcza miejskim.

  • cegła,
  • blacha,
  • dach,
  • farba,
  • warsztat,
  • gmina,
  • ratusz,
  • kino,
  • burmistrz,
  • kasa,
  • drukować,
  • kelner.

Słowo uwielbiane obecnie przez młodzież fajnie też pochodzi z niemieckiego.

Zapożyczenia z języka rosyjskiego, czyli nielubiane rusycyzmy

To, że Polacy nie mogli mówić po polsku, a uczyli się właśnie rosyjskiego czy niemieckiego, sprawiło, że te języki są przez Polaków niezbyt lubiane. Nie zmienia to jednak faktu, że mnóstwo zapożyczeń pochodzi również z Rosji. Co więcej, często pożyczaliśmy stamtąd kalki językowe, które dziś są uznawane za niepoprawne. I tak na przykład narodziło się powszechne dziś idziemy na salę gimnastyczną zamiast do sali. W Polsce używało się sformułowania na budynku, czyli na dachu budynku. Nie mówiono, że ktoś pracuje na hali, na magazynie.

Zapożyczenia z języka rosyjskiego, będące kalkami frazeologicznymi:

  • na dniach – zamiast niedługo,
  • pójść w odstawkę – zamiast otrzymać dymisję,
  • wziąć się za coś – zamiast zabrać się do czegoś,
  • na siłę –zamiast siłą,
  • na dzień dzisiejszy – zamiast dzisiaj.

Anglicyzmy

Czyli zapożyczenia z języka angielskiego. Stosunkowo krótko pożyczamy wyrazy z tego języka, zaczęliśmy na początku XX wieku, czyli niewiele ponad sto lat temu.

Wiele zapożyczeń pochodziło od nazwy firmy, w której zostały wyprodukowane. Stało się tak w przypadku: „roweru”, „pampersów”, „adidasów”. Adidasy to dla nas po prostu nazwa obuwia sportowego, podobnie pampersami nazywamy wszystkie pieluszki jednorazowe.

Od lat 80. i 90. XX wieku obserwujemy gwałtowny napływ nowych anglicyzmów. Dotyczą one zazwyczaj technologii, mody, kulinariów, rozrywki, biznesu.

Oto tylko niewielka część anglicyzmów w języku polskim:

  • weekend – nie mamy polskiego odpowiednika tego słowa, dwudzionek się nie przyjął,
  • smartfon,
  • dżinsy,
  • peeling,
  • webinar,
  • e-mail,
  • hobby,
  • drink,
  • bestseller,
  • show.

Te wyrazy są łatwe do rozpoznania, bo zwykle nie są spolszczane i w języku polskim funkcjonują w takiej samej formie, jak w angielskim.

emisja bez ograniczeń wiekowych
Wideo

Pierwszy trening polskich piłkarzy pod okiem 2500 kibiców

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji