Superwizja zapobiega wypaleniu zawodowemu? Coraz młodsi nauczyciele odczuwają wypalenie zawodowe. Jak radzić sobie z trudnymi sytuacjami?

Magdalena Ignaciuk
Wideo
od 16 lat
Zależy nam na tym, by w szkołach pracowali kompetentni, zaangażowani, pewni siebie nauczyciele. W rzeczywistości nie zawsze się to udaje. Każdego dnia nauczyciele starają się sprostać oczekiwaniom uczniów i rodziców. Ludzie wykonujący tzw. zawody społeczne – lekarze, terapeuci, nauczyciele – są bardziej narażeni na wypalenie zawodowe. Obecnie od nauczycieli oczekuje się nie tylko edukowania, ale również wychowywania. Zbyt wiele oczekiwań i niski prestiż zawodu coraz częściej prowadzą do wypalenia zawodowego. Czy można temu zapobiec?

Spis treści

Wypalenie zawodowe – objawy

Coraz młodsi nauczyciele odczuwają stres i wypalenie zawodowe. Co mogą zrobić?
Coraz młodsi nauczyciele odczuwają stres i wypalenie zawodowe. Co mogą zrobić? Tim Gouw/unsplash.com

Wypalenie zawodowe to stan fizycznego, emocjonalnego i umysłowego wyczerpania. Dotyczy grup zawodowych tzw. wysokiego ryzyka: policjantów, strażaków, lekarzy, nauczycieli, psychologów, terapeutów.

– Trend jest taki, że w zawodach wysokiego ryzyka, u nauczycieli, lekarzy itd. obserwujemy wypalanie się u osób coraz młodszych wiekiem i z coraz krótszym stażem pracy. Nauczyciel po roku, półtora pracy, jest wypalony, lekarz na poziomie rezydentury ma pełnoobjawowy syndrom – mówiła dr Patrycja Stawiarska w rozmowie z Dziennikiem Bałtyckim.

Głównymi objawami wypalenia zawodowego nauczyciela są:

  • negatywna postawa wobec pracy, ludzi i życia,
  • brak satysfakcji z wykonywanej pracy,
  • niechęć do podejmowania nowych działań,
  • uczucie bezradności,
  • unikanie kontaktu z uczniami.

Stres w pracy nauczyciela. „Mają w sobie dużo lęku”

Oczekiwania wobec nauczycieli są naprawdę duże. Nie zawsze wiedzą, jak działać – co zrobić, by zadowolić dyrekcję, innych nauczycieli, uczniów i rodziców – gdyż wymagania tych wszystkich grup różnią się od siebie.

– Dziś nauczyciel ma dużo lęku w sobie – badania to pokazują. Boi się np. kuratorium, bo nie wie, czy dobrze się zachował. Do tego dochodzą społeczna roszczeniowość, połączona z coraz większą podmiotowością – rodzice mają wobec nauczyciela wymagania – zwraca uwagę dr Stawiarska.

Często nauczyciele nie są traktowani jak specjaliści w swojej dziedzinie. Odczuwa się brak zaufania do metod nauczania wybieranych przez nauczyciela, ciągłą potrzebę kontroli i obserwowania jego poczynań.

Jest to naturalne, że rodzice dbają o to, by ich dziecko było bezpieczne i dobrze czuło się w szkole, coraz częściej zdarzają się jednak sytuacje, w których nadmiernie i niezasadnie kontroluje się nauczyciela, co utrudnia nawiązanie pozytywnych stosunków rodziców i nauczycieli. Pamiętajmy o tym, że nauczyciele nie chcą krzywdy swoich uczniów.

– Trudno jest być dziś nauczycielem. Spotykam się często z absurdalnymi sytuacjami: rodzice narzekają, że zbyt wiele wymagam, a gdy obniżę wymagania, otrzymuję informację, że wymagam zbyt mało. Wiadomości w dzienniku elektronicznym dostaję o każdej porze dnia i nocy. Raz pomyliłam rubryki i wpisałam nieobecność dziecku, które było na lekcji – nim skończyłam czytać listę obecności, miałam już wiadomość od rodzica. I nie był to przyjemny ton – mówi Agnieszka, nauczycielka angielskiego w szkole podstawowej.

Superwizja w pracy nauczyciela

Superwizja to jedna z form doskonalenia kompetencji oraz udzielania profesjonalnego wsparcia metodycznego i psychologicznego. Jest zwykle prowadzona przez osobę o podobnym do naszego doświadczeniu zawodowym i w jej czasie analizie poddaje się praktykę zawodową, omawia się trudne sytuacje i szuka rozwiązań pojawiających się problemów.

W Polsce standardem jest superwizja w zawodach takich jak: psycholog, psychoterapeuta, pracownik socjalny, pedagog. Wśród nauczycieli nie jest to jeszcze popularna forma konsultacji, choć nauczyciele coraz częściej wspominają, że chętnie skorzystaliby z takich spotkań.

– Gdy nauczyciel spotyka nauczyciela, najczęściej rozmawia o pracy. Młodsi nauczyciele proszą o porady starszych, opowiadają sobie o trudnych sytuacjach. Pokoje nauczycielskie są pełne dyskusji, emocji, czasami łez. Brakuje takiego obiektywnego spojrzenia – czy to, co robimy, jest OK, czy powinniśmy zmienić metody, jak się zachować w różnych sytuacjach, co zrobić w przyszłości – mówi Ilona, nauczycielka matematyki.

Celem superwizji jest poprawa jakości pracy, pomoc w dobrze metod pracy, a także odreagowanie stresu związanego z pracą z ludźmi. W czasie takich konsultacji omawia się konkretne sytuacje, które przytrafiły się konkretnym nauczycielom – nie bazuje się na teorii, lecz praktyce. Osoba prowadząca superwizję ma możliwość obiektywnie spojrzeć na doświadczenia nauczyciela – nie jest zaangażowana emocjonalnie w daną sytuację.

Ośrodki szkoleń dla nauczycieli organizują superwizje dla nauczycieli – warto sprawdzić ośrodki w swoim mieście i spróbować tego rodzaju konsultacji. Często organizowane są również spotkania pod nazwą: grupa wsparcia dla nauczycieli, w których przeprowadza się właśnie superwizję.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na strefaedukacji.pl Strefa Edukacji